Beelden bij DW B 2026 1 Lichamen van verzet
De tekeningen van Tom Poelmans (1984) in dit nummer zijn een selectie uit het boek A Spirit in Painting (MER Books, 2025), dat verscheen naar aanleiding van de gelijknamige tentoonstelling in de zijgalerij van KIOSK, Gent.
Poelmans studeerde in 2010 af aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen. Hij ontwikkelde een eigen stijl die evolueerde van tactiele abstractie naar een figuratieve en allegorische beeldtaal vol iconografische referenties en surreële humor. De achterkant van zijn doeken fungeert daarbij vaak als een beeldende reflectie op het werk zelf: naast datum en handtekening verschijnen er nieuwe tekeningen, notities, tekstfragmenten, stickers die verwijzen naar eerdere tentoonstellingen, oriëntatiepijlen en schilderkunstige aanzetten of commentaren. Tijdens de tentoonstelling in KIOSK werden de werken aanvankelijk opgehangen met uitsluitend deze achterkanten zichtbaar; pas in de laatste weken werden de voorkanten ‘onthuld’. Die opzet, waarin proces en reflectie samenvallen, verleent het werk een uitgesproken gevoel van vrijheid.
De titel van zowel de tentoonstelling als de publicatie verwijst speels naar de legendarische tentoonstelling A New Spirit in Painting uit 1981, die plaatsvond in de Royal Academy of Arts in Londen. Deze historische tentoonstelling markeerde een hernieuwde waardering voor de schilderkunst als medium en vormt een betekenisvolle achtergrond voor Poelmans’ reflectie op zijn eigen praktijk. Na het iconoclasme van de conceptkunst en het minimalisme luidde deze tentoonstelling de terugkeer in van een eclectische en vitale schilderkunst. De ‘spirit’ die Poelmans citeert, wijst op het immer fluïde karakter van de schilderkunst. Philip Guston omschreef dat als ‘This cloud of unknowing […]’, terwijl Walter Swennen het als volgt verwoordde: ‘Er is geen betekenis: er is alleen het geheim. En het geheim kan gevonden worden in het maken van kunst.’
