DW B

De titel vind je hier: ‘Sta bij, stabat, en wees ons nabij nu. Sta mama en papa bij, sta Nora bij, sta Kristien bij en sta ook mij bij.’ De context: Anna Brems bidt in een flashback bij Virga Jesse, de patroonheilige van Hasselt, waar op dat moment haar broer Dirk gehospitaliseerd is voor een bacteriële infectie, waarschijnlijk opgedaan in het openbare zwembad van Goirle. Het heden: Anna zit met haar ouders, partner David, zussen Nora en Kristien en hun partners Erik en Marcel in het bovenzaaltje van taverne De Zwarte Ruiter in Hoogstraten voor een familiediner, waarop tot ieders verbazing ook haar meer dan dertig jaar geleden overleden broer Dirk komt opdagen. Meer informatie geven is niet nodig (en dit is eigenlijk al te veel), want tot een apotheose leidt die niet. In Sta bij, de laatste novelle van Leo Pleysier (1945), draait het om de afzonderlijke bestanddelen.

In de straat waar ik opgroeide woonde ook Nicolas. Hij was een gekend figuur. Ik zag hem geregeld de drukke steenweg oversteken en dan wist je dat hij de opdracht had gekregen iets naar zijn grootmoeder, de voormalige burgemeester, te brengen. In zeer nette kleding en altijd goedlachs overbrugde hij met ingestudeerde links-rechts-blikken de paar meter die zijn woning van die van de grote villa van zijn grootmoeder scheidde. Tijdens het Nieuwjaar-zingen – een traditie in de provincie – deelde hij het snoep uit. Voor de rest bleef hij een enigma.

Een roman waarin het hoofdpersonage nauwelijks een vinger verroert, kan dat interessant zijn? Jazeker, laat Bob Vanden Broeck in zijn debuutroman Je zit op een stoel zien. Middels subtiele verschuivingen laat hij de situatie, die we zeker metaforisch mogen lezen, steeds verder escaleren.

In 2015 blaast Lana Del Rey een helikopter op. Haar nieuwe single ‘High by the Beach’ heeft een ratelende trap-beat als basis: een psychedelische hiphopmutatie die midden jaren 2010 werd omarmd door popartiesten. Semi-verveeld zingt Del Rey dat ze alleen maar high wil worden aan het strand. In de bijbehorende videoclip wordt ze in een strandhuis lastiggevallen door een paparazzo, die in een helikopter om het huis vliegt. De geërgerde zangeres haalt een niet erg realistisch ogende raketwerper uit een gitaarkoffer (maar hé, weet een poëziecriticus veel hoe raketwerpers er in het echt uit zien) en schiet het voertuig uit de lucht.

Hoe vaker je Villa Allucina leest, hoe zoeter het wordt. In de laatste bundel van Annemarie Estor (1973) krijgt de smaak een ereplaats, totdat je lippen ervan op elkaar plakken. Como, het hoofdpersonage van dit verhalende gedicht, volgt de betoverende Nala naar haar villa op een eiland in een meer. Tijdens zijn tocht door ‘Villa Allucina’, die voluit wellicht ‘Villa Allucinazione’ oftewel ‘Villa Hallucinatie’ heet, waant Como zich het ene moment in een magische en exotische antiekwinkel, tot de nok gevuld met objecten uit alle windstreken, het andere in het huis van de heks uit Hans en Grietje, die naast veel lekkers ergens ook macabere collecties heeft liggen. Como ziet er abstracte noties als delicatessen voorbijkomen: ‘schijfjes ideologie’, ‘Potten optimisme in bier’, ‘Kersen in Slaap’, ‘Aardbeien in Woede’, ‘gefermenteerde jaloezie’. Alles lijkt eetbaar ten huize Nala.

Liesbeth D’Hoker