De tragische aspecten van de condition humaine vormen wel vaker het primaire werkmateriaal van schrijvers en kunstenaars. Verwondert het daarom dat ouderdom een dankbaar literair thema is? Steeds duikt die vraag op: hoe moeten we omgaan met én zingeven aan het ouder worden en het inherente verlies dat ermee gepaard gaat? ‘Old age should burn and rave at close of day’, zoals de memorabele versregel van Dylan Thomas luidt. Of moeten we juist berustend de slijtageslag van het leven ondergaan?

In dit themanummer, Van de zegen en de vloek der ouderdom, zorgvuldig gecureerd door Alicja Gescinska,  buigen Vlaamse en Nederlandse auteurs, plus enkele buitenlandse auteurs in exclusieve vertaling, zich op dichterlijke, essayistische en verhalende wijze over de universele vraag: wat doet de mens met ouderdom? En wat doet ouderdom met de mens?

Is ouderdom vooral een last én de winter van ons leven, een bar seizoen getekend door aftakeling, door onbegrip van en naar de wereld, door verlies en dood? Er wordt veel achteromgekeken in dit nummer. Maar, zo betoogt Gescinska in haar bevlogen inleiding, ‘oud worden is een tragedie waarin de mens zich moet proberen te verheugen’. Het leven, een ontbloeseming.

Van de zegen en de vloek der ouderdom bevat proza en essayistiek van Annelies Beck, Kazimierz Brandys, Mirjam van Hengel, Jeroen Olyslaegers, Valentijn Hoogenkamp, Marieke De Maré, Anneleen Van Offel, Ann Peuteman, Ellen Van Pelt, Erik Vlaminck en Lara Taveirne.

Poëzie is afkomstig van Annemarie Estor, Raymond Tallis, Peter Theunynck en James Joyce (vertaling Paul Claes). 


Bij deze editie:

Beelden

Bob Haboldt is een eminent kunsthandelaar met huizen in New York, Parijs en Amsterdam. In 2012 verscheen het boek Singular Vision, Haboldt & Co.’s Old Master Paintings and Drawings, Since 1983, waarin hij, van de werken hem ooit toevertrouwd, voor een kring van cognoscenti een persoonlijke selectie publiceerde. De meesterwerken waarvan in dit nummer details worden afgebeeld behoren zo goed als alle tot private collecties, en zijn publiek niet te bezichtigen.

Smaakmaker

De inleiding van het nummer Van de vloek en de zegen der ouderdom werd geschreven door curator Alicja Gescinska.  Ze doet daarin een persoonlijke ontboezeming en bekent dat ouderdom voor haar een uitgesproken positieve connotatie heeft: 'Ik kan er zelf haast reikhalzend naar uitkijken om op een dag een oude dag te hebben: om grootmoeder te zijn, om de jaren in mijn botten en gewrichten te voelen, om met de liefde van mijn leven samen elke dag wat meer voorovergebogen te lopen.'

Video

Bekijk de video over Van de zegen en de vloek der ouderdom.


Nieuws

Moya De Feyter wint de PrixFintroPrijs 2022 voor Nederlandstalige literatuur

Moya De Feyter wint de PrixFintroPrijs 2022 voor Nederlandstalige literatuur. Deze prijs wil jonge kunstenaars tussen 18 en 32 jaar ondersteunen.

De publieksprijs in de categorie Nederlandstalige literatuur ging naar dichteres Esohe Weyden, lid van onze kernredactie.

Charlie Dewulf was eerste laureaat in de categorie Film & Fotografie, Maika Garnica in de categorie Beeldende Kunsten, Kinga Jaczewska in de categorie Dans & Theater en Clarisse Derruine in de categorie Franstalige literatuur.

Een nieuwe hoofdredacteur: Hugo Bousset geeft de fakkel door aan Erwin Jans

Al sinds 1993 is Hugo Bousset hoofdredacteur van DW B, het oudste literaire tijdschrift van Vlaanderen. Onlangs vierde Hugo Bousset zijn tachtigste verjaardag. Tijd om de leiding van het magazine vanaf 1 maart 2023 door te geven aan een nieuwe hoofdredacteur. Na een uitgebreide selectieronde is gekozen voor Erwin Jans.

Erwin Jans is als dramaturg verbonden aan het Antwerpse Toneelhuis. Hij doceerde over drama en theater en publiceert over theater, literatuur en cultuur. Hij was hoofdredacteur van het theatertijdschrift Etcetera en medeoprichter en redacteur van freespace Nieuwzuid - Tijdschrift voor literatuur, kritiek en amusement.

Hugo Bousset blijft in de kernredactie van DW B actief als editor-at-large, vooral voor kritieken en als klankbord voor zijn opvolger. We zijn Hugo bijzonder dankbaar voor zijn dertig jaar lange, dagelijkse, tomeloze inzet voor de literatuur.

Extra levens

DW B-kernredacteur Arnoud van Adrichem bracht onlangs 'Extra levens. Schrijvers over videogames' uit, het eerste literaire gameboek in ons taalgebied: Atlas Contact Extra levens - Arnoud van Adrichem, diverse auteurs : Atlas Contact.


Klein Beschrijf

Literair journalist Dirk Leyman zorgt in Klein Beschrijf regelmatig voor verse leeswaren. Hij signaleert opmerkelijke boeken, originele publicaties, literaire essayistiek én nieuwigheden.


Literaire kritieken

DW B positioneert zich stevig middenin het literaire debat. Bekijk hieronder de nieuwste literaire kritieken.

Over 'Tussentijds' van Peter Zantingh

De tijd die je in de trein doorbrengt, is vrij bijzonder: je hoeft slechts in te stappen en je beweegt al richting je plek van bestemming, en in de tussentijd trekt een landschap aan je voorbij dat het brein aanzet tot contemplaties.

Lees meer »

Laat ze allemaal, in hemelsnaam, lang en hoorbaar zwijgen. Over 'Ongevraagd advies' van Ester Naomi Perquin

De teksten van Stromae zijn eenvoudig, vindt de man in de bus naast me. Hij is geen verkeerde vent, maar lijkt moeite te hebben met figuurlijke grijstinten. We zijn op de terugweg van een vierdaagse groepsreis naar Parijs en hij heeft me verschillende keren een boek zien lezen over moderne kunst, maar laat hardop weten dat hij dat niet kan rijmen met mijn pet, waarop het logo van de Amerikaanse hiphopgroep Wu-Tang Clan prijkt. We pakken er de tekst van ‘Papaoutai’ bij, omdat dat zo’n simpele tekst zou zijn. Ik leg uit dat er twee verschillende levensfases door elkaar lopen in dat nummer: enerzijds het kind dat denkt dat zijn vader zich verstopt en op zijn vingers aftelt tot hij kan zoeken; anderzijds de inmiddels volwassen man die begrijpt dat zijn verwekker niet meer terugkomt en zich geconfronteerd ziet met vragen rondom zijn eigen positie in de wereld. Ik leg mijn medepassagier uit dat die dubbelzinnigheid juist zo mooi kan zijn aan kunst, dat daardoor extra betekenis kan ontstaan. Dat wil er volgens mij nog niet helemaal in bij hem.

Lees meer »

De samenhang tussen leven, leer en land. Over 'De introductie van het plot' van Frank Keizer

Naar ‘wonderlijke samenhangen/ tussen leven leer en land’, daar is Frank Keizer in zijn recentste bundel De introductie van het plot (2022) naar op zoek. Dat klinkt bucolisch en arcadisch en het doet denken aan het genre van het klassieke leerdicht.  En misschien is dat niet eens zo ver gezocht. Misschien is het precies dat wat de dichter met deze bundel beoogt: het leerdicht herschrijven vanuit een eigentijdse ecologische politiek, met meer aandacht voor het zoekproces dan voor het encyclopedisch verzamelen van feiten:

Lees meer »

‘Een ongewassen, plakkerig kaffeetafeltje’. Over 'Beminde vriend' van Eriek Verpale

Neoromantisch dichter, onvermoeibaar brievenschrijver én prozaïst die kortstondig opvonkte in de Vlaamse literatuur: stilaan is het ‘zeer autobiografische’ werk van Eriek Verpale (1952-2015) in de vergetelheid gesukkeld. Toch waren er periodes waarin hij op handen werd gedragen: met Alles in het klein (1990), dat de toen prestigieuze NCR-prijs binnenrijfde, het ook verfilmde Olivetti 82 (1993) of de voor Bob de Moor geschreven monoloog Grasland. Maar Verpale had altijd sores aan zijn kale kop. Soms riep hij het over zichzelf af met zijn tegendraadsheid. Dan weer viel het ongeluk hem onverhoeds in de nek, leidend tot ‘gruwelijk zwaarmoedige dagen’.

Lees meer »

Als in een dans. Over 'De gebeurtenis' van Peter Terrin

Iets onverwachts verstoort de routineuze gang van zaken, een prognose wil zich maar niet voltrekken, een acuut ogenblik van desoriëntatie zet de wereld op scherp, een dier volgt zijn instinct en verdwijnt. De verhalen uit Peter Terrins recente mozaïekvertelling De gebeurtenis scharnieren rond dit soort kleine haperingen. ‘Tegen sommige windvlagen is niets opgewassen’ besluit het motto van Gustave Flaubert dat Terrin aan zijn roman laat voorafgaan. Dat blijkt inderdaad zo voor Juliette, Kurt, Frouke, Frederik en co die er om de beurt een centrale rol opnemen maar die de lezer ook zijdelings, in andere constellaties, ontmoet in hoofdstukken die hun naam niet dragen.

Lees meer »

In beweging kun je stilstaan bij de plekken waar het pijn doet. Over 'Plooi' van Babeth Fonchie Fotchind

Babeth Fonchie Fotchinds curriculum vitae is indrukwekkend: de Nederlandse schrijfster behaalde drie juridische masters met een focus op mensenrechten, werkte voor de Verenigde Naties en de Europese Unie en is nu verbonden aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Gedichten van haar hand werden al gepubliceerd in ELLE, De Groene Amsterdammer, Kluger Hans, De Revisor, Hard//Hoofd, ze werd geselecteerd voor Vers van het Mes en de Schrijfresidentie, twee initiatieven van deBuren, en voor Slow Writing Lab. Maar haar bio op Instagram bevat slechts één omschrijving van zichzelf: ‘human being’, wat op mij nog meer indruk maakte.

Lees meer »