Nieuwste nummer 

DW B 2026 3 Ruimten rondom

 

Op het eerste gezicht lijken kaarten de wereld feitelijk en neutraal weer te geven. Maar welbeschouwd komt elke kaart voort uit subjectieve keuzes. Wat dat betreft zijn cartografen net verhalenvertellers: zij modelleren de werkelijkheid, lichten bepaalde elementen uit en laten informatie weg die hun verhaal niet direct dient. Diezelfde keuzes sturen onze blik en ontsluiten gebieden die we anders misschien nooit zouden betreden. Dit nummer verkent de blijvende aantrekkingskracht van kaarten, van de meesterwerken van Gerard Mercator, Abraham Ortelius en Joan Blaeu tot hedendaagse cartografische representaties.

Schrijver en beeldend kunstenaar Maarten Inghels fungeert als reisgids. Met Georges Perecs Ruimten rondom als kompas nodigde hij Vlaamse en Nederlandse auteurs uit om te reflecteren op de ruimten waarin we dagelijks leven en bewegen. Hun bijdragen voeren ons onder meer langs handlijnen, cellen, verschuivende kamers, woekerende tuinen, polders, vogelvluchten en zelfs een waterberg.

Bij elke tekst koos Inghels een bijpassende kaart uit de historische deelcollectie Topografie & cartografie van kunststichting The Phoebus Foundation, sponsor van dit nummer. Daarnaast voegden de auteurs eigen kaarten, plattegronden en blauwdrukken toe, waardoor dit nummer de vorm krijgt van een tegendraadse literaire atlas – een atlas die niet alleen de ruimten om ons heen in kaart brengt, maar vooral ook onze eigen binnenwereld.

Met bijdragen van Arnoud van Adrichem, Bob Vanden Broeck, Nikki Dekker, Tülin Erkan, Christophe Van Gerrewey, Dominique De Groen, Astrid Haerens, Sanne Huysmans, Maarten Inghels, Nik Naudts, Soe Nsuki, Anneleen Van Offel, Bart Pluym, Anne-Rieke van Schaik, Chris De Stoop, Max Temmerman, Jeroen Theunissen, Michaël Vandebril, Lotte Lola Vermeer, Wout Waanders en Wim Wauman.

 

Dit nummer kwam mede tot stand dankzij een financiële bijdrage van The Phoebus Foundation; daarvoor onze warme dank.

 


Bij deze editie:

Fotoreportage presentatie

Op 20 september 2026 werd Ruimten rondom voorgesteld tijdens ZuiderZinnen.

Hoofdredacteur Carmien Michels overhandigde het eerste exemplaar, Pauwel Hertmans gaf duiding vanuit The Phoebus Foundation en curator Maarten Inghels presenteerde een literair programma met vier auteurs uit het nummer (Chris De Stoop, Lotte Lola Vermeer, Nikki Dekker en Soe Nsuki).

Daarna hieven we samen het glas op dit prachtige nummer.

Smaakmaker

Erwin Jans en Arnoud van Adrichem schreven het voorwoord van Ruimten rondom:

'Wat vertelt een kaart of plattegrond over de binnenkant van een ruimte, en wat zegt ze over de binnenkant van onszelf ? Is de vraag naar ons waar inderdaad zinvoller dan die naar ons wat?'

 

 

 

Situs Terrae Circulis Coelestibus Circundatae. Hemelkaart van de ptolemeïsche kijk op het heelal waarop de aarde te zien is. Uit: Andreas Cellarius, Harmonia Macrocosmica, 1708. Antwerpen, The Phoebus Foundation

Beelden

Bij elke bijdrage in dit nummer zocht curator Maarten Ingels een passende kaart uit de deelcollectie van
The Phoebus Foundation. De auteurs voegden ook eigen kaarten, plattegronden en blauwdrukken toe.

 

 

 

 

 

Dominique De Groen


Nieuws

Welkom aan onze nieuwe hoofdredacteur Carmien Michels

Carmien Michels volgt Erwin Jans op, die blijft meewerken als auteur of gastcurator.Michels wordt de eerste vrouwelijke hoofdredacteur in 126 jaar, sinds de oprichting van DW B in 1900. We zijn verheugd haar te verwelkomen omwille van haar veelzijdige profiel, verfrissende kijk op het literaire veld en haar sterke gedrevenheid.

Lees meer »

Literaire kritieken

DW B positioneert zich stevig middenin het literaire debat. Bekijk hieronder de nieuwste literaire kritieken.

De dynamiek van geliefden die elkaar maken en breken. Over 'Iets wat raaskalt iets wat stil is iets wat breekt iets wat overblijft iets wat de nacht doorbrengt met mij' van Maya Wuytack

Wie de nieuwe dichtbundel van Vlaamse dichteres en theatermaker Maya Wuytack (1987) ter hand neemt, zal meteen van alles opvallen. Ten eerste, de lange titel: Iets wat raaskalt iets wat stil is iets wat breekt iets wat overblijft iets wat de nacht doorbrengt met mij. Ten tweede, de gebruiksaanwijzing die je in het colofon terugvindt: ‘Er zijn twee manieren om door deze bundel te reizen. De eerste reis is de allesomvattende, je leest alles, stelt je bloot aan alle stromingen. Bij de tweede reis maak je sprongen, laat je je meevoeren door de getijden van versmelting en sla je de verscheurende over. Je leest enkel waar de zinnen naar elkaar toestromen, uitgelijnd naar het midden.’ Tot slot is er de zorgvuldige vormgeving van deze bundel, met het weldadig dikke papier, de rode draad waarmee het werk gebonden is en de mysterieuze zwart-witbeelden, gespreid over twee bladzijden, die de verschillende delen van de bundel van elkaar scheiden. Deze bundel is, zoals het deze maker goed gelegen is, een belevenis.

Lees meer »

Bevreemdende alledaagsheid. Over 'Jackie’s keuze' van Marie Kessels

Twee vrouwen, Jackie en Elena, wonen onder één dak in een naamloze grootstedelijke omgeving – vlak naast pompstation Mauro. Deze setting vormt de spil voor de nieuwe roman van de Nederlandse schrijfster Marie Kessels (1954). Kessels schrijft wel vaker over vrouwelijke op het eerste gezicht weinig opmerkelijke personen die zoals Arjan Peeters reeds in 2002 zei over Kessels’ roman Het nietigste, ‘overdag hetzelfde werk als zijzelf [doen]: namelijk het verkopen van broodjes, drank en sigaretten in de stationskiosk van een provinciestad’. De dertigjarige Jackie Wernet, ik-protagonist en verteller, herstelt kleren in opdracht van een vooral mannelijke clientèle. Dit is Jackie’s keuze: Jackie heeft er vóór het eigenlijke verhaal begint voor gekozen de bureaucratische wereld, waar ze  in ‘haar functie van bureaumedewerker bij Kaersenhout […] beslag [legde] op oceanen van levende mensentijd zonder er veel voor in ruil te geven’ te verlaten om zich volledig toe te wijden aan het handwerken, en zo ook aan het handschrijven:

Lees meer »

Vaders voorbij: alles waar Ivo Michiels niet over schreef. Over 'Wat ik haar niet vertelde' van Sigrid Bousset

Sommige boeken vragen moed. Omdat ze over vaders gaan – biologische en geestelijke – en over de moeizame kunst om je van hen los te maken. Omdat ze laag na laag persoonlijke herinneringen afschrapen tot wat bloot komt te liggen raakt aan de fundamenten van de auteur zelf. Omdat ze voorbij moeten aan ontnuchtering, loyaliteit en schuldgevoel, zowel van anderen als van haarzelf. Dit boek, in deze vorm, vraagt moed.

Lees meer »

Dicht de wereld! Over 'Want straks komen de wolven' van Liesbeth D’Hoker

Als straks de wolven komen, wat moeten we nu dan doen? Liesbeth D’Hoker (1984), die geregeld in dit tijdschrift publiceert, doet al het mogelijke. Ze probeert ons voor te bereiden op een onzekere toekomst, ze observeert alles nog eens voor een laatste keer met verscherpte aandacht, ze beschermt momenten (en zichzelf) tegen de teloorgang door middel van de herinnering, of ze schrijft simpelweg poëzie omdat ze niet anders kan. Haar poëtica is niet de mijne, maar ik moet haar prijzen om haar vastberadenheid en veelvormigheid. Ze stelt de poëzie, en niet in het minst zichzelf, serieuze eisen.

Lees meer »

Zwaard met pleister. Over 'EN GARDE! Dromen, daden en welvaartswee 2023-2025' van A.H.J. Dautzenberg

Voor een keer was iets niet gelezen hebben een voordeel. Ik had Engelland (2025) nog niet gelezen, De vijf (2024) niet, Ogentroost (2022) niet, Geestman (2019) niet, Samaritaan (2011) niet, Vogels met zwarte poten kun je niet vreten (2010) niet, zelfs geen enkel verhaal. Ook het dagboek Ik bestaat uit twee letters (2018) niet, al was dat niet heel erg geweest. Ik heb EN GARDE! Dromen, daden en welvaartswee 2023-2025, dat vorig jaar verscheen, zonder bagage tot mij genomen. Op die manier zitten er na deze lectuur niet alleen benieuwdmakende romans op mij te wachten, maar heb ik ook een diep doorvoeld dagboek kunnen lezen zonder dat ik er toelichtingen bij een oeuvre in zocht.

Lees meer »